Wat is "Informatie-Ergonomie"?

Adres

Ergonomie

In de Tweede Wereldoorlog heeft de ontwikkeling van met name militaire technische toepassingen ertoe geleid, dat bleek dat de eisen die aan het personeel werden gesteld, de grenzen van het menselijk kunnen gingen overtreffen op lichamelijk en mentaal gebied. Enerzijds heeft dit geleid tot een grote vlucht in wetenschappelijk ontworpen tests voor o.a. mentale vermogens (psychologische selectie-tests), anderzijds tot een verdere ontwikkeling van een vakgebied waarin op basis van kennis over anatomische, psychologische en fysiologische beperkingen van de mens, de werkomstandigheden en hulpmiddelen worden aangepast aan de menselijke mogelijkheden en beperkingen. Het streven is daarbij naar verbeterd welzijn en naar optimalisatie. Dit gebied van Human Factors en Human Performance Engineering in de Verenigde Staten heeft in Europa een ander accent gekregen en wordt daar ergonomie genoemd. De accentverschuiving uit zich met name op twee aspecten: in de ergonomie krijgt het effect van de structuur van de organisatie op de opbouw van de uit te voeren taak meer aandacht (organisatie-ergonomie) en wordt ook aandacht besteed aan aanpassing van producten die niet bestemd zijn voor een productieproces, zoals huishoudelijke apparaten, revalidatiehulpmiddelen en aanpassing aan specifieke groepen (b.v. senioren). Naast productie-ergonomie dus ook product-ergonomie. Zowel in de Human Factors als in de ergonomie wordt daarnaast onderscheid gemaakt tussen het verbeteren van het bestaande, curatieve ergonomie, en het geïntegreerd ontwerpen van het goede, preventieve ergonomie. Binnen het ontwerpen is de systeemkundige aanpak sterk vertegenwoordigd.

Informatie-ergonomie

De informatie-ergonomie is het deelgebied van de ergonomie dat zich bezig houdt met het aspect-systeem "informatie": waarneming en interpretatie (perceptie), verwerking en actie (cognitie), en presentatie. Dit onderdeel was altijd al van belang voor schriftelijke informatie (formulieren, folders, bibliotheeksystemen) maar heeft aanzienlijk aan belang gewonnen door de grootschalige toepassing van geautomatiseerde gegevensverwerking op het werk en thuis (mens-computer- interactie). De geautomatiseerde systemen hebben dynamische interactie toegevoegd. Overigens bestaat veel werk uitsluitend uit informatieverwerking.

Kernbegrip binnen de ergonomie is de taak en zijn resultaat, het doel:

De menselijke informatieverwerking kent beperkingen in waarneming en cognitie. Mensen werken daarom vanuit vereenvoudigde beelden van de werkelijkheid en taak, vanuit een model.

Het organisatiedoel en de vorm van de organisatie bepalen (in de werksituatie) de uit te voeren taak; de organisatie bepaalt ook in welke mate de mens ondersteund wordt door de techniek, en daarmee welke ruimte er is voor ondersteuning door vormgeving en welke interactie er mogelijk is.

Informatie-ergonomie houdt zich bezig met een voor de mens adequaat model en adequate waarneming. En met de ondersteuning ervan, door goede vormgeving, in opbouw, dynamisch en grafisch en met gebruik van de technische mogelijkheden.